Geoteknik.Net

Geoteknik mühendisliğinin bu döneminde killer ile ilgili araştırmalar yapıldı ve araştırmalar yayınlandı. Killerin temel parametreleri ve özellikleri belirlendi.  1927'den Sonra Geoteknik Mühendisliği Erdbaumechanik auf Bodenphysikalisher Grundlageby'ın 1925 yılında Terzaghi tarafından yayınlanması ile birlikte zemin mekaniğinin gelişiminde yeni bir çağ başladı. "Zemin Mekaniği'nin Babası" olarak bilinen Terzaghi 2 Ekim 1883'te Prag'da dünyaya geldi. 1904 senedinde Graz Teknik Yüksekokulu'nda makine mühendisliği önlisansı yaptı. Mezuniyetinin ardından Avusturya ordusunda bir sene askerlik yaptı. Askerliğinin ardından Terzaghi 1 sene daha jeolojik konulara odaklandı. Haziran 1912'de Teknik Bilimler doktoru oldu. 1916'da İstanbul Teknik Üniversitesi'nden aldığı daveti kabul etti. 1.Dünya Savaşı'nın ardından  Robert Kolej'de rektörlük yaptı (1918-1925). Burada killerin davranış ve oturmaları ile baraj altlarında meydana gele...

Bu dönemde kumla yapılan laboratuar deneyleri ile deneysel sonuçlar elde edildi. Dönemin en erken çalışması Fransız mühendis Henri Philibert Gaspard Darcy (1803-1858) tarafından yayınlandı. 1856 yılında kumların permeabilitesi hakkında yaptığı deneylerin sonuçlarını yayınladı. Bu deneylere dayanarak  Darcy; günümüzde de geoteknik mühendisliğinde çok önemli bir parametre olan  zeminin permeabilite katsayısı terimini tanımladı. Astronomi profesörü Sir George Howard Darwin (1845–1912), istinat duvarlarında devrilme anında kumların  gevşek sıkı durum kompaksiyonlarını inceledi. 1885 yılında Joseph Valentin Boussinesq (1842–1929) tarafından dikkate değer başka bir araştırma yayınlandı. Araştırma homojen elastik ve izotropik taşıma bölgelerinde gerilme dağılımı teorisi hakkındaydı. 1887'de Osborne Reynolds (1842-1912) kumlarda genleşim fenomenini ortaya attı.

Geoteknik mühendisliği tarihinin bu döneminde gelişmelerin çoğu Fransız mühendis ve biliminsanları tarafından gerçekleştirilmiştir. Klasik öncesi dönemde bütün önem  istinat duvarlarında zemininin göçmesine neden olan yanal toprak basıncına verilmişti. 1776 yılında yayınlanan meşhur makalesinde Fransız biliminsanı Charles Augustin Coulomb (1736-1806) istinat duvarları ve zemin arasında ki kaymanın pozisyonunu hesaplamaya çalışmıştı. Analizinde Coulomb sürtünme kanunları ve zeminlerin kohezyonunu kullandı. 1820 yılında Coulomb'un çalışmalarının özel durumları Fransız mühendis Jacques Frederic Francais (1775-1833) ve mekanik profesörü Claude Lois Marie Henri Navier tarafından incelendi. Bu özel durumlar eğimli dolgular ve yapının üzerine gelen ek yük gibi durumlardı. 1840 yılında, Jean Victor Poncelet (1788-1867), ordu mühendisi ve mekanik profesörü; Coulomb'un teorisini istinat duvarlarında yanal basıncın büyüklüğünü grafik metotlarla belirleyerek geliştirdi. Poncelet ayrıca ze...

Geoteknik mühendisliğininin ilk aşamalarının ortaya çıktığı bu dönemde zeminin eğim ve birim ağırlıklarına odaklanan araştırmalar yapılmıştır (Ampirik zemin basıncı teorileri vs.). 1717 de Fransa kraliyet mühendisi Henri Gautier (1660-1737) zemin eğimlerini inceledi ve istinat duvarlarının tasarım prosedürlerini formülüze etmeye çalıştı. Bugün kullandığımız doğal eğim artık dinlenme açısını ifade ediyor. Çalışmalarına göre kuru kumun ve sıradan toprağın doğal eğimini 31 ve 45 olarak buldu. Kuru kumun birim ağırlığını da 18.1 kN/m3 olarak hesapladı. Killere değinmedi. 1729 yılında Bernard Forest de Belidor (1671–1761) Fransa'da ordu ve inşaat mühendisleri için bir kitap yayınladı. Zemin basıncı ve istinat duvarları hakkında teorilerini yayınladı. Zeminleri birim hacim ağırlıklarına göre sınıflandırarak ilk zemin sınıflandırma tablosunu oluşturdu. İlk laboratuar modeli 1746 yılında Fransız mühendis Francois Gadroy tarafından 76 mm'lik bir istinat duvarı modeli ile yapıld...

Zeminin inşaat malzemesi olarak ilk defa kullanılmasına ait izler antik dönemde kaybolmuştur. Doğru mühendislik ifadesi ile; bugün bilindiği şekliyle geoteknik mühendisliği 18.yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır. Seneler boyunca geoteknik mühendisliği bilimsel yöntemlerin kullanılmadığı deneyimlere dayanmaktaydı. Bu deneyimlere göre pek çok yapı inşa edildi. Bunlardan bazıları yok oldu, bazıları ise hala ayakta. Tarihsel kayıtlar bize antik medeniyetlerin nehir etraflarında ortaya çıktığını göstermekte; Nil Nehri etrafında ortaya çıkan Mısır Medeniyeti; Dicle ve Fırat nehirleri etrafında ortaya çıkan Mezopotamya Medeniyeti, Huang Ho ( Sarı Nehir) etrafında ortaya çıkan Çin ve Indus Nehri etrafında ortaya çıkan Hint Medeniyeti gibi... Indus Nehri'nden Mohenjo Dara'yı ( günümüzde Pakistan) korumak için inşa edilen duvarlar M.Ö.2000'lerde inşa edildi. Han Hanedanlığı sırasında ( M.Ö. 1120 - M.S. 249) çeşitli amaçlarla pek çok duvar inşa edildi. Temellerin yapımında h...

Geoteknik mühendisliği zemin malzemelerinin inşaatlarda uygulanmasına ait sistematik yaklaşımlar ve prensiplerdir. Hemen hemen bütün inşaat mühendisliği uygulamaları zemin ile doğrudan temas halindedir ve geoteknik özelliklerinden ayrı düşünülemezler.  İnsanlık tüm medeniyetleri oluştururken binalar inşa etmeye gereksinim duymuşlardır. Barajlar, köprüler,yollar ve diğer yapılar... Tarih boyunca temel tasarımı hep deneme ve yanılma yöntemine göre yapılmaktaydı. Zemin özelliklerini incelemek ve anlamak için uzun süre pek bir çaba gösterilmedi. Bu yaklaşımın en bilinen sonuçlarından biri meşhur Pisa Kulesi'dir. Yapımında zemin özellikleri dikkate alınmadığı için, önceden denenen düzeltme çalışmalarına rağmen, dikeyde 5.5 derecelik bir eğilme meydana gelmiştir. Zeminler hakkında ilk rasyonel yaklaşımlar Fransız ordusunda görevli Charles Coulomb tarafından onsekizinci yüzyılda istinat duvarı uygulamalarında gerçekleştirilmiştir. Geoteknik mühendisliği hakkında daha kapsamlı ara...

Zeminlerin elastisite modulü veya Young modulü statik yüklemelerde oturma tahminlerinde kullanılan bir parametredir. Zeminin Young Modulü , E s , ampirik korelasyonlarla, laboratuar deneyleriyler veya saha deneylerinden elde edilen verilerle bulunabilir. Laboratuar deneyleri konsolide olmayan üçeksenli sıkıştırma deneyleri veya drenajsız konsolide olmayan üçeksenli sıkıştırma deneyleri ile tahmin edilebilir. Saha deneyleri anot yükü deneyi, konik penetrasyon deneyi, standart penetrasyon deneyi (SPT) ve basınç deneylerini kapsar. Ampirik korelasyonlar aşağıdaki gibidir ( USACE EM 1110-1-1904'dan alıntılandığı şekliyle)  : E s  = K c C u         E s   = Zeminin Young Modulü         K c   =  Korelasyon Faktörü         C u   = Drene olmayan kayma mukavemeti Zeminlerin Genel Elastik Modülleri ( Zemin tipi, yoğunluk vs. bağlı) Zemin E s  (tsf) Çok yumuşak kil 5 - 50...

Zemin permeabilitesi yeraltı suyu akışı ile ilgilidir ve zemin ortamının sürekli boşluk oranın ölçümüdür. Sabit başlı permeatreler veya düşen başlı permeatre deneyleri ile laboratuarda zemin numuneleri test edilerek bulunur. Permeabiliteyi ölçmek için arazi deneyleri de kullanılabilir.Aşağıda karakteristik permeabilite değerleri yer almaktadır. Karakteristik permeabilite katsayıları (Lindeburg ) Grup Sembolü (USCS) Karakteristik  Permeabilite Katsayıları(cm/s) GW 2.5 x 10 -2 GP 5 x 10 -2 GM >5 x 10 -7 GC >5 x 10 -8 SW >5 x 10 -4 SP >5 x 10 -4 SM >2.5 x 10 -5 SM-SC >1 x 10 -6 SC >2.5 x 10 -7 ML >5 x 10 -6 ML-CL >2.5 x 10 -7 CL >5 x 10 -8 MH >2.5 x 10 -7 CH >5 x 10 -8

Dışsal sürtünme açısı,  d , veya zemin ile istinat duvarı ve kazığın oluşturduğu kompozit malzemenin sürtünmesi aşağıdaki açılarla belirtilebilir: Kazıklar 20 derece çelik kazıklar için  (NAVFAC) 0.67 f  - 0.83 f  (USACE) 20 derece çelikler için (Broms)   f 3/4  betonarme için (Broms) f 2/3 ahşap için (Broms) 0.67 f  (Lindeburg) Nordlund dışsal sürtünme açısını daha etkili bir şekilde tanımlamak için içsel sürtünme açısı ( f)  'ye bağlı değişik tablolar ve kazığın hacmine dayalı tablolar hazırlamıştır. İstinat Duvarları d   =  2f           betonarme duvarlar için (Coulomb)           3                  f  formülde içsel sürtünme açısı  (derece)

Kohezif zeminler kil tipi zeminlerdir. Zeminde molekülleri veya benzeri parçacıkları bir arada tutan kuvvete kohezyon denir. Kohezyon, c, genellikle  doğrudan makaslama deneyi ile belirlenir. Serbest basınçlı dayanım  ,  S uc , Üçeksenli Deney veya  Serbest Basınçlı Dayanım Deneyi ile belirlenir. S uc  ile Vane Kayma Deneyleri ile elde edilen  kayma mukavemeti arasında korelasyonlar vardır.  c = S uc /2                formülünde:                 c  = kohezyon,  kN/m 2  (lb/ft 2 ), ve                 S uc  = serbest basınçlı dayanım,   kN/m 2   (lb/ft 2 ). İyi-Taneli Zeminler İçin Kıvam Rehberi SPT Penetrasyon Tahmin Edilen Kıvam S uc  (tons/ft 2 ) <2 Çok Yumuşak <0.25 2 - 4 Yumuşak 0.25 -...

Zeminin içsel sürtünme açısı (Mohr Dairesi) kayma gerilmesi ve normal efektif gerilme grafiğinde kayma göçmesinin olduğu açıdır. İçsel sürtünme açısı  f  kayma deneyi veya üçeksenli gerilme deneyi ile belirlenebilir. İçsel sürtünme açısını , f,  belirlemenin genel yolları şu şekildedir: f  için taneli zeminlerin standart penetrasyon sayısına dayalı  ampirik değerler alınır( Bowels. Temel Analizi). SPT Penetrasyon, N-Değeri   f  (Açı) 0 25 - 30 4 27 - 32 10 30 - 35 30 35 - 40 50 38 - 43 f  ile kumlar için standart penetrasyon sayısı ilişkisi (Peck 1974,Temel Mühendisliği El Kitabı'ndan)  SPT Penetrasyon, N-Değeri Kumun Sıkılığı f  (açı) <4 Çok gevşek <29 4 - 10 Gevşek 29 - 30 10 - 30 Orta 30 - 36 30 - 50 Sıkı 36 - 41 >50 Çok sıkı >41 f  ile kumlar için standart penetrasyon sayısı ilişkisi  (Mayer 1956,Temel Mühend...

İMO tarafından 43. Çalışma Dönemi takvimi içerisinde yapılması planlanan 5. Geoteknik Sempozyumu İMO Adana Şubesi yürütücülüğünde 5-7 Aralık 2013 tarihinde Çukurova Üniversitesi`nde gerçekleştirilecektir. 5. GEOTEKNİK SEMPOZYUMU TAKVİMİ Genişletilmiş özetlerin sempozyum sekreterliğine sunulması için son tarih 27 Mayıs 2013 Genişletilmiş özetleri değerlendirme sonuçlarının yazarlara bildirilmesi 15 Temmuz 2013 Bildiri tam metinlerinin sempozyum sekreterliğine sunulması için son tarih 2 Eylül 2013 Bildiri tam metin değerlendirme sonuçlarının yazarlara bildirilmesi 7 Ekim 2013 5. Geoteknik Sempozyumu hakkında detaylı bilgiler İMO'nun sitesinde yer almaktadır.